Top of flop? Afgelopen vrijdag wees ik op de Brandpunt uitzending van gisteravond. De aankondiging gaf onterecht de indruk, dat we de mening van ‘Uruzgan’ militairen te horen zouden krijgen en dan met name met kritiek op de uitzending. Dat was het dus niet en de vooraankondiging, dat defensie niet gekend was in het uit te zenden materiaal, is wat mij betreft zeer twijfelachtig. Bijna aan het eind van de documentaire, hoor je duidelijk iemand zeggen: “nou mag’ie uit, het is mooi geweest” (doelend op de camera), je hoort dan een stem, die je verder niet hoort in de docu. Ook de inhoud van de docu is zonder enige kritiek op de missie en/of de legerleiding.
Wel geeft de docu een ontluisterend beeld van de houding die de militairen hadden tijdens de missie in Uruzgan. Bijvoorbeeld bij beelden van explosies (ook in de nabijheid van of op huizen): “vet, cool, mooi, motherfuckers enz. Over burgerslachtoffers die bij de gevechten door onze militairen worden gemaakt, worden excuses gemaakt als: “de Taliban verschuilen zich onder de burgerbevolking”, enz. De militairen genieten ook van al het moordtuig waar ze mee werken, alsof het kleine jongetjes met nieuw speelgoed zijn, heel triest. Over de gevangenen die gemaakt worden, vertelt men, dat die door Afghaanse militairen gemaakt worden, die samen met de Nederlanders optrekken.
Deze Afghanen martelen de gevangenen al voor ze zijn opgebracht (dat er in de Afghaanse gevangenissen gemarteld en gemoord wordt is allang geen geheim meer). De Nederlandse militairen vertellen over de Afghaanse collega’s, dat ze de hele dag stoned zijn. Bij de Nederlanders is begrip voor het martelen, het is niet goed, maar…, dan volgen allerlei excuses voor deze misdaden, opgenoemd door onze militairen. Het is duidelijk, dat Nederland wel verantwoordelijk is voor de gevangenen, die bij patrouilles van onze troepen gemaakt zijn. Daar is het laatste woord nog niet over gezegd.
Nogmaals ontluisterend, dit beeld. In de tijd, dat de dienstplicht werd opgeheven waarschuwden verschillende mensen al voor een beroepsleger, het zou te rechts worden, controle op de activiteiten door dienstplichtigen zou de kans op excessen verminderen. Aan de andere kant is er tijdens de missie (m.n. voor het aantreden van de Vries als staatssecretaris) wel degelijk echte kritiek geleverd door militairen die in Uruzgan gestationeerd waren. Het wachten is op ex-militairen die ‘gemuilkorfd’ dienden in Uruzgan.